یکی از حیاتی ترین مؤلفه های برنامه ریزی مالی،یادگیری طریقه تقسیم و خرج کردن بودجه است.  در این مقاله قصد داریم شما را با متدی بسیار ساده برای برنامه ریزی بودجه آشنا کنیم.

این متد، شامل ۶ مرحله است که عبارتند از:
 • قدم اول: درآمد مـاهـیـانه خـود را مشخص کنید. کلیه مبالغ دریافتی (مـثـل بـیـمـه تـــامین اجتماعی، مالیات بر درآمد، عوارض، حقوق بازنشستگی و…) و سایر منابع درآمد را حساب کنید.  همه ی عایدات و درآمدها را با هم جمع کرده و روی کاغذ یادداشت کنید و آن را “ارزش الف” بنامید.  

• قدم دوم: هزینه های ماهیانه “ثابت” و “متغیر” خود (مثل اجاره خانه، قبوض آب، برق و تلفن و…، مواد غذایی و حمل و نقل) را لیست کنید. حتماً مبلغی را نیز به هزینه پوشاک، مراقبت های پزشکی، مراقبت از فرزندان، هزینه های شخصی، تعمیرات و هزینه های غیر مترقبه اختصاص دهید. هزینه های سالانه، شش ماهه، و سه ماهه خود (مالیات ها و بیمه) را برای هر ماه تقسیم کنید.
مثلاً بیمه ماشین که برای هر شش ماه ۱۵۰ هزار تومان  است را تقسیم بر شش کرده تا هزینه ماهیانه آن ۲۵ هزار تومان درآید. با اینکار با سررسید زمان تمدید بیمه یا پرداخت مالیات، هزینه ی هنگفتی را متحمل نخواهید شد و با مشکلی مواجه نخواهید بود و پرداخت ها برایتان آسان تر خواهد شد. پس از لیست کردن، همه ی این هزینه ها را جمع بزنید و آن را “ارزش ب” نام گذاری کنید.  

• قدم سوم: قدم بعدی به دست آودن رقم “درآمد اختیاری” با تفریق هزینه های کلی (ارزش ب) از درآمد خالص (ارزش الف) می باشد. این رقم را نیز روی کاغذ به نام “ارزش ج” یادداشت کنید.  

• قدم چهارم:  کلیه بدهی های بدون وثیقه (کارت اعتباری و…)، پرداخت های ماهیانه و مانده حساب را لیست کنید. اگر میزان دقیق بدهی خود را نمی دانید، الان وقتش رسیده است که به آن هم سر و سامانی دهید.  این جمع کل ماهیانه را با نام “ارزش د” یادداشت کرده و به سراغ مرحله بعد بروید.

• قدم پنجم:  مقداری از درآمد اختیاری شما باید صرف پرداخت بدهی های اقساطی شود که در مرحله قبل ذکر شد. در مرحله پنجم  باید ببینید که آیا پس از تفریق پرداخت های اقساطی ماهیانه (ارزش د) از درآمد اختیاری (ارزش ج)، چیزی از درآمد اختیاری باقی می ماند یا خیر.  اگر عدد به دست آمده منفی بود، شما آمادگی رفتن به مرحله شش که هدف گذاری است را ندارید. می توانید از مشاور مالی خصوصی کمک بخواهید تا بتوانید این رقم را افزایش داده و مثبت کنید.

• قدم ششم:  در این مرحله باید اهداف و برنامه های کوتاه و بلند مدت خود را مشخص کنید. لیستی از این اهداف خود تهیه کنید. برای شروع می توانید از مثال های زیر استفاده کنید.  
دراز مدت – خرید ملک و مستغلات، تحصیلات آتی، بازنشستگی کوتاه مدت – بازسازی خانه، خرید ماشین جدید، مسافرت سایر سرمایه گذاری های مطلوب – سرمایه گذاری در بورس سهام، اوراق بهادار، گواهی سپرده، خرید سهام شرکت های دیگر و…  پس از تهیه لیست، حال باید میزان مبلغی که برای رسیدن به هر یک از این اهداف نیاز دارید را حساب کنید و ببینید که ماهیانه چقدر باید برای هرکدام پس انداز کنید.