تغذیه‌ صحیح‌ یکی‌ از عوامل‌ مهم‌ حیاتی‌ در تأمین‌ سلامت‌ و بهداشت‌ هر شخص‌، خانواده‌ و یا جامعه‌ است‌ با استفاده‌ از غذای‌ لازم‌ و کافی‌، جنبش‌ و حیات‌، کارآیی‌ و فعالیت‌، رضایت‌ خاطر، نشاط‌ زندگی‌ و قدرت‌ مبارزه‌ با مشکلات‌، در انسان‌ تأمین‌ می‌شود به‌ علاوه‌ سلامت‌ و بهداشت‌ نسل‌های‌ بعدی‌ نیز تضمین‌ و افزون‌ می‌گردد.

 نقش‌ تغذیه‌ مناسب‌ که‌ در واقع‌ استفاده‌ متناسب‌ و متعادل‌ از گروههای‌ اصلی‌ مواد غذایی‌ می‌باشد در تأمین‌ سلامت‌ افراد، غیر قابل‌ انکار است‌. تغذیه‌ مناسب‌ و متنوع‌ در میزان‌ قدرت‌ یادگیری‌ دانش‌آموزان‌ مؤثر است‌ و بر رشد تحصیلی‌ آنان‌، افزایش‌ بازدهی‌ در سرمایه‌گذاری‌ آموزشی‌ و نهایتاً بهره‌وری‌ ملی‌ تأثیر خواهد گذاشت‌ نقش‌ مواد غذایی‌ در بدن‌ را می‌توان‌ به‌ سه‌ مورد زیر تقسیم‌ کرد:
 1ـ تولید انرژی‌ : جهت‌ انجام‌ فعالیتهای‌ حیاتی‌ دستگاههای‌ مختلف‌ بدن‌ مانند قلب‌، ریه‌، دستگاه‌ گوارش‌ و عضلات‌ و تأمین‌ انرژی‌ لازم‌ برای‌ انجام‌ کارهای‌ روزانه‌. قندها و چربی‌ها از عمده‌ترین‌ گروههای‌ مواد انرژی‌ زا هستند.
 2ـ ماده‌ سازی‌ : که‌ سبب‌ رشد و ترمیم‌ و بازسازی‌ بافتهای‌ بدن‌ می‌شود. پروتئینها دسته‌ عمده‌ مواد غذایی‌ مورد استفاده‌ در زمینه‌ ماده‌ سازی‌ است‌.
 3ـ انجام‌ واکنشهای‌ شیمیایی‌ : از جمله‌ وظایف‌ ویتامینها و ترکیبات‌ معدنی‌ است‌ که‌ کمبود آنها عامل‌ بروز بیماریهای‌ گوناگون‌ می‌شود.
 
 چهار گروه‌ اصلی‌ مواد غذایی‌
 1ـ گروه‌ شیر و لبنیات‌ : این‌ گروه‌ یکی‌ از مهم‌ترین‌ گروههای‌ مواد غذایی‌ است‌ که‌ شامل‌: شیر ـ ماست‌ ـ پنیر ـ کشک‌ ـ بستنی‌ و … می‌باشد. مهم‌ترین‌ مواد مغذی‌ این‌ گروه‌ شامل‌ کلسیم‌، پروتئین‌، فسفر، ویتامینهای‌ گروه‌ A و B هستند. این‌ گروه‌ مواد غذایی‌ برای‌ رشد اندام‌،استخوان‌، دندان‌ و حفظ‌ سلامتی‌ اندامهای‌ مذکور و پوست‌ نقش‌ اساسی‌ دارند.
  میزان‌ مصرف‌ روزانه‌ از این‌ گروه‌ برای‌ بزرگسالان‌ ۳ـ۲ واحد می‌باشد که‌ هر واحد از این‌ گروه‌ شامل‌ یک‌ لیوان‌ شیر یا یک‌ لیوان‌ ماست‌ یا ۴۵ گرم‌ پنیر یا یک‌ لیوان‌ کشک‌ پاستوریزه‌ و یا ۵/۱ لیوان‌ بستنی‌ می‌باشد.

تغذیه‌ صحیح‌ یکی‌ از عوامل‌ مهم‌ حیاتی‌ در تأمین‌ سلامت‌ و بهداشت‌ هر شخص‌، خانواده‌ و یا جامعه‌ است‌ با استفاده‌ از غذای‌ لازم‌ و کافی‌، جنبش‌ و حیات‌، کارآیی‌ و فعالیت‌، رضایت‌ خاطر، نشاط‌ زندگی‌ و قدرت‌ مبارزه‌ با مشکلات‌، در انسان‌ تأمین‌ می‌شود به‌ علاوه‌ سلامت‌ و بهداشت‌ نسل‌های‌ بعدی‌ نیز تضمین‌ و افزون‌ می‌گردد.

 نقش‌ تغذیه‌ مناسب‌ که‌ در واقع‌ استفاده‌ متناسب‌ و متعادل‌ از گروههای‌ اصلی‌ مواد غذایی‌ می‌باشد در تأمین‌ سلامت‌ افراد، غیر قابل‌ انکار است‌. تغذیه‌ مناسب‌ و متنوع‌ در میزان‌ قدرت‌ یادگیری‌ دانش‌آموزان‌ مؤثر است‌ و بر رشد تحصیلی‌ آنان‌، افزایش‌ بازدهی‌ در سرمایه‌گذاری‌ آموزشی‌ و نهایتاً بهره‌وری‌ ملی‌ تأثیر خواهد گذاشت‌ نقش‌ مواد غذایی‌ در بدن‌ را می‌توان‌ به‌ سه‌ مورد زیر تقسیم‌ کرد:
 1ـ تولید انرژی‌ : جهت‌ انجام‌ فعالیتهای‌ حیاتی‌ دستگاههای‌ مختلف‌ بدن‌ مانند قلب‌، ریه‌، دستگاه‌ گوارش‌ و عضلات‌ و تأمین‌ انرژی‌ لازم‌ برای‌ انجام‌ کارهای‌ روزانه‌. قندها و چربی‌ها از عمده‌ترین‌ گروههای‌ مواد انرژی‌ زا هستند.
 2ـ ماده‌ سازی‌ : که‌ سبب‌ رشد و ترمیم‌ و بازسازی‌ بافتهای‌ بدن‌ می‌شود. پروتئینها دسته‌ عمده‌ مواد غذایی‌ مورد استفاده‌ در زمینه‌ ماده‌ سازی‌ است‌.
 3ـ انجام‌ واکنشهای‌ شیمیایی‌ : از جمله‌ وظایف‌ ویتامینها و ترکیبات‌ معدنی‌ است‌ که‌ کمبود آنها عامل‌ بروز بیماریهای‌ گوناگون‌ می‌شود.
 
 چهار گروه‌ اصلی‌ مواد غذایی‌
 1ـ گروه‌ شیر و لبنیات‌ : این‌ گروه‌ یکی‌ از مهم‌ترین‌ گروههای‌ مواد غذایی‌ است‌ که‌ شامل‌: شیر ـ ماست‌ ـ پنیر ـ کشک‌ ـ بستنی‌ و … می‌باشد. مهم‌ترین‌ مواد مغذی‌ این‌ گروه‌ شامل‌ کلسیم‌، پروتئین‌، فسفر، ویتامینهای‌ گروه‌ A و B هستند. این‌ گروه‌ مواد غذایی‌ برای‌ رشد اندام‌،استخوان‌، دندان‌ و حفظ‌ سلامتی‌ اندامهای‌ مذکور و پوست‌ نقش‌ اساسی‌ دارند.
  میزان‌ مصرف‌ روزانه‌ از این‌ گروه‌ برای‌ بزرگسالان‌ ۳ـ۲ واحد می‌باشد که‌ هر واحد از این‌ گروه‌ شامل‌ یک‌ لیوان‌ شیر یا یک‌ لیوان‌ ماست‌ یا ۴۵ گرم‌ پنیر یا یک‌ لیوان‌ کشک‌ پاستوریزه‌ و یا ۵/۱ لیوان‌ بستنی‌ می‌باشد.
 لازم‌ به‌ ذکر است‌ که‌ هر کدام‌ از مواد غذایی‌ فوق‌ می‌تواند جایگزین‌ دیگری‌ گردد.
 2ـ گروه‌ نان‌ و غلات‌ :  این‌ گروه‌ که‌ نقش‌ اساسی‌ در تأمین‌ انرژی‌ بدن‌ دارد، شامل‌ انواع‌ نان‌، برنج‌ ، ماکارونی‌، گندم‌، جو، ذرت‌ و دیگر غلات‌ است‌ کربوهیدرات‌ (قندها)، پروتئین‌ها، آهن‌ و بعضی‌ از ویتامین‌های‌ گروه‌ B منیزیم‌ و فیبر از مهم‌ترین‌ مواد مغذی‌ این‌ گروه‌ محسوب‌ می‌شوند.
 این‌ گروه‌ از مواد غذایی‌ در بدن‌، باعث‌ تأمین‌ انرژی‌ ـ رشد اندامهاـ و بافتهای‌ مختلف‌ و سلامت‌ اعصاب‌ می‌شوند.
 میزان‌ مصرف‌ روزانه‌ از این‌ گروه‌ برای‌ بزرگسالان‌ ۱۲ـ۶ واحد می‌باشد که‌ هر واحد از این‌ گروه‌ شامل‌ یک‌ قطعه‌ نان‌ به‌ وزن‌ ۳۰ گرم‌ یا نصف‌ یا ۱ کفگیر ماکارونی‌ پخته‌ یا نصف‌ تا ۱ کفگیر برنج‌ پخته‌ می‌باشد.
 3ـ گروه‌ گوشت‌ ، تخم‌ مرغ‌ ، حبوبات‌ و مغزها:  این‌ گروه‌ از منابع‌ اساسی‌ برای‌ تأمین‌ پروتئین‌ بدن‌ بشمار می‌رود که‌ شامل‌ انواع‌ گوشتهای‌ قرمز(گوسفند و گوساله‌) گوشتهای‌ سفید (مرغ‌ و ماهی‌)، امعا و احشاء (جگر، دل‌، قلوه‌، ران‌، مغز) تخم‌ مرغ‌ و حبوبات‌ (نخودـ لوبیاـ عدس‌ ـ باقلاـ لپه‌ ـ ماش‌) و مغزها (گردوـ بادام‌ـ فندق‌ـ پسته‌ و تخمه‌ها) می‌باشد. پروتئین‌، آهن‌ ، روی‌ و بعضی‌ از ویتامین‌های‌ گروه‌ B از مهم‌ترین‌ مواد مغذی‌ این‌ گروه‌ به‌ شمار می‌آیند.
 نقش‌ اساسی‌ این‌ گروه‌ از مواد غذایی‌ در رشد، خونسازی‌ و سلامت‌ اعصاب‌ است‌. میزان‌ مصرف‌ روزانه‌ از این‌ گروه‌ برای‌ بزرگسالان‌ حداقل‌ ۲ واحد است‌ که‌ هر واحد از این‌ گروه‌ شامل‌ ۶۰ گرم‌ گوشت‌ پخته‌ یا ۲ عدد تخم‌ مرغ‌ یا ۱ لیوان‌ حبوبات‌ پخته‌ یا نصف‌ لیوان‌ از انواع‌ مغز پسته‌ ، بادام‌ و یا گردو است‌.
 4ـ گروه‌ میوه‌ و سبزی‌ : این‌ گروه‌ از منابع‌ اساسی‌ در تأمین‌ ویتامین‌های‌ بدن‌ به‌ شمار می‌رود که‌ شامل‌ :
 الف‌ ) سبزیجات‌ و میوه‌های‌ سرشار از ویتامین‌ C مانند سبزیهای‌ برگی‌، گوجه‌ فرنگی‌، فلفل‌ دلمه‌ای‌، مرکبات‌ و توت‌ها.
 ب‌ ) سبزیجات‌ و میوه‌های‌ غنی‌ از ویتامین‌ A ، که‌ شامل‌ میوه‌های‌ به‌ رنگ‌ سبز تیره‌، زرد تیره‌ و نارنجی‌ و همچنین‌ سبزیجات‌ برگی‌ مانند اسفناج‌، هویج‌، گوجه‌ فرنگی‌، طالبی‌، زردآلو و شلیل‌ .
 ج‌) سایر سبزیجات‌ و میوه‌ها مانند: سیب‌ ـ هلو ـ گلابی‌ ـ گیلاس‌ ـ هندوانه‌ و کرفس‌ ـ بادمجان‌ ـ کدوسبزـ قارچ‌ ـ پیازـ سیب‌ زمینی‌ و کاهو.
 مهم‌ ترین‌ مواد مغذی‌ این‌ گروه‌ شامل‌ ویتامینهای‌ گروه‌ A و B و C و آهن‌ است‌ . نقش‌ اساسی‌ این‌ گروه‌ از مواد غذایی‌ در بدن‌ شامل‌ مقاومت‌ در برابر عفونتهاـ ترمیم‌ زخم‌ ـ سلامت‌ چشم‌ و بینایی‌ـ سلامت‌ پوست‌ و کمک‌ به‌ سوخت‌ و ساز بدن‌ می‌باشد.
 میزان‌ مصرف‌ روزانه‌ این‌ گروه‌ برای‌ بزرگسالان‌ ۴ وا
حد یا بیشتر می‌باشد ک

iranew
iranew@gmail.com

2 thoughts on “علم تغذیه”

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *